کشف بزرگی که رصدخانه‌ی هیتومی قبل از فروپاشی انجام داد

مدارِ دنباله‌دارِ هالی توصیف شد
شهریور 2, 1395
سپرِ خورشیدی تلسکوپِ فضایی “جِیمز وِب” از چه ساخته شده است؟
شهریور 2, 1395

رصدخانه‌ی فضایی “هیتومی-Hitomi” که توسط آژانس فضایی ژاپن (JAXA) و با همکاری ناسا طراحی‌شده بود، داده‌های زیادی از خوشه‌ی کهکشانی واقع در صورت فلکی برساوش را قبل از اینکه در مدار نابود شود برای دانشمندان ارسال کرد. خوشه‌ی کهکشانی برساوش (که به سبب قرارگیری در صورت فلکی برساوش به این اسم نام‌گذاری شده است) که بیشتر از هزاران کهکشان را در خود جای‌داده است، توسط حسگرهای تابشِ ایکسِ رصدخانه‌ی هیتومی، چندین هفته بعد از پرتابِ هیتومی در ۱۷ فوریه، موردمطالعه قرار گرفت. طیف نگار حسگرهای پرتوایکس هیتومی که توسط ناسا در پایگاهِ فضایی گُدارد طراحی‌شده، یک فضایِ بسیار آرام در اطراف یک سیاه‌چاله در مرکز خوشه‌ی موردنظر را آشکارسازی کرد.

کشف بزرگ هیتومی-عکس شماره ی 3

شناسایی این محیطِ بسیار آرام (یک ساختار عظیم در ۲۴۰ میلیون سال نوریِ زمین) برای بسیاری از دانشمندان تعجب‌آور بود به خاطر اینکه در مرکزِ این خوشه‌ی کهکشانی یک کهکشانِ بسیار فعال با نامِ NGC 1275 وجود دارد که حباب‌های گازی را به فضای اطرافش شلیک می‌کند و فعالیت قابل‌توجهی دارد. خوشه‌ی کهکشانی برساوشی، با تابش‌های داغِ پرتوایکس پر شده است.

کشف بزرگ هیتومی-عکس شماره ی 1

تصویر ۱ – طیف‌نگاریِ تابشِ پرتو ایکس – رصدخانه‌ی هیتومی

منجمین با استفاده از ابزارِ طیف‌نگاریِ تابشِ پرتو ایکس که بر روی رصدخانه‌ی هیتومی نصب بود، برای اولین بار حرکت گازهای موجود را نقشه‌برداری کردند و توانستند سرعت فوران‌های گازی را در جهات رو به زمین و پشت به زمین اندازه‌گیری کنند (همان‌طور که در تصویر شماره‌ی ۱ با رنگ آبی و قرمز نمایش داده شده است). سازمانِ فضایی آمریکا (ناسا) با همکاری ژاپن در سال ۲۰۰۰، رصدخانه‌ی پرتو ایکس را به فضا پرتاب کرد که هنگام پرتاب مأموریت با شکست روبه‌رو شد! بعدِ آن ژاپن در سال ۲۰۰۵ تلسکوپِ پرتو ایکس خود را به فضا پرتاب کرد که قبل از جمع‌آوری داده‌های موردنیاز، حسگرِ آن خراب شد! مأموریت چاندرا و تلسکوپِ فضایی XMM-Newton سازمان فضایی اروپا، در سال ۱۹۹۹ به فضا پرتاب شدند و هر دو علیرغمِ عملکردِ بسیار خوب‌شان در طی مدّت‌زمانِ ماموریت‌شان، قادر به اندازه‌گیری حرکت گازهای داغ به خوبی آنچه که رصدخانه‌ی هیتومی می‌توانست انجام دهد، نبودند. تلسکوپِ پرتوایکس NuSTAR ناسا نیز همچنان در حال کار است ولی باز هم توانایی ابزارهای آن به اندازه‌ی ابزارهایی که بر روی هیتومی جاگذاری شده بودند نیست. مأموریت ۴۰۰ میلیون دلاری هیتومی، با همکاری ناسا و طراحی ابزارِ ۵۵ میلیون دلاری برای طیف‌نگاری در طول موج پرتوهای ایکس به فضا پرتاب شد و کمی بعد از پرتاب (تقریباً یک ماه) به دلیل نقص در سیستمِ کنترل و چرخشِ بیش از اندازه، در فضا ۵ تکّه شد! دانشمندان باید تا سال ۲۰۲۸ برای مأموریت بعدیِ پرتوایکس سازمانِ فضایی اروپا، یعنی رصدخانه‌ی پرتوایکس “آتنا” که وعده‌های هیتومی را باید به سرانجام برساند، منتظر بمانند.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.