چرا نباید نگران جابه‌جایی قطب‌های مغناطیسی زمین باشید؟

نقاط خاصی می‌توانند امواج نور را در مسیر خود متوقف کنند
اسفند 3, 1396
ساروس 26
اسفند 10, 1396

برخلاف آنچه که اخیرا در رابطه با جابه‌جایی قطب‌های زمین در اینترنت و روزنامه‌ها رواج پیدا کرده است، قطب‌های مغناطیسی زمین، هرکاری که می‌کنند قرار نیست هرج‌ومرج ایجاد کنند و ما را بکشند!

به‌عنوان مثال سایت استرالیایی news.com.au در مورد وارونگی قطب‌های زمین این‌طور نقل می‌کند که یک تلنگر مغناطیسی، نه تنها موجب خاموشی گسترده می‌شود بلکه حتی می‌تواند کشیدن فلاش توالت را نیز غیرممکن کند! اما چنین برداشتی صحیح نیست. در واقع طبق گزارش‌ها و به نقل از رئیس آزمایشگاه فیزیکِ جو دانشگاه کلرادو، وارونگی مغناطیسی می‌تواند بخش‌هایی از سیاره را غیرقابل‌سکونت کند اما قرار نیست قیامت شود!

زیر پوسته‌ی زمین اقیانوس‌هایی از آهن مذاب وجود دارند که به دور هسته‌ی بیرونی زمین در حال گردش‌اند؛ این حرکت باعث به‌وجود آمدن یک میدان مغناطیسی بزرگ در اطراف زمین می‌شود. قطب‌های مغناطیسی زمین با اختلاف ۱۱ درجه از قطب‌های جغرافیایی قرار دارند. در حین چرخش حباب‌هایی از این آهن مذاب به‌طور ناگهانی خلاف جهت اتم‌های آهن می‌چرخند و به اصطلاح در جهت معکوس به‌صف می‌شوند. زمانی که تعداد این اتم‌ها افزایش یابد آهنربای عظیم زمین می‌چرخد و جای شمال و جنوب مغناطیسی زمین عوض می‌شود.

این وارونگی قرار نیست یک شبه اتفاق بیفتد، بلکه زمانی بین ۱۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سال زمان می‌برد. در واقع این مسئله یک روند آهسته است که طی آن ابتدا قدرت میدان مغناطیسی ضعیف و شکل آن پیچیده‌تر می‌شود و حتی ممکن است برای مدت کوتاهی شاهد چند قطب مغناطیسی باشیم. سپس کم‌کم این میدان قدرت خود را بازمی‌یابد و به‌صورت دو قطب در جهت معکوس قطب‌های فعلی در‌می‌آید.

دانشمندان دریافتند که زمین در گذشته بارها شاهد چنین پدیده‌ای بوده است. به‌طور متوسط هر چند هزار سال یک‌بار این اتفاق می‌افتد و آخرین بار حدود ۷۸۰ هزار سال پیش این اتفاق افتاده است.

هم ‌اکنون نشانه‌هایی از وارونگی مشاهده شده است و به‌نظر می‌رسد که قدرت میدان مغناطیسی زمین در ۱۶۰ سال گذشته به میزان قابل‌توجهی کاهش یافته است.

این فروپاشی در محدوده‌ی وسیعی از نیم‌کره‌ی جنوبی از زیمباوه تا شیلی اتفاق می‌افتد. در این منطقه میدان مغناطیسی به حدی ضعیف می‌شود که برای ماهواره‌هایی که در بالای آن منطقه حرکت می‌کنند خطرناک است؛ چرا که میدان مغناطیسی زمین نمی‌تواند از آن‌ها در برابر تشعشعاتی که باعث نقص الکتریکی در ماهواره‌ها می‌شود محافظت کند.

همان‌طور که گفته شد تضعیف میدان مغناطیسی باعث ضعیف شدن سپر محافظتی ما در برابر تشعشعات مضر کیهان و خورشید و ایجاد سوراخ‌هایی (همانند سوراخ لایه اُزن در قطب جنوب) در جو می‌شود. این مسئله می‌تواند تا حدودی نگران کننده باشد. هرچند درمورد تأثیر واقعی این حفره‌ها در میان دانشمندان اختلاف‌نظر وجود دارد.

با این حال افزایش تشعشعات می‌تواند برای ناوبری ماهواره‌ها و هواپیماها و همچنین شبکه‌های برق محلی مشکل‌ساز شود؛ همانند اختلالاتی که زمان افزایش میزان تشعشعات در هنگام طوفان‌های خورشیدی شاهد هستیم.

خلاصه اینکه ارتباط بین وارونگی قطب‌های مغناطیسی و از بین رفتن زمین و تمام موجوداتش بیشتر به داستان‌های آخرالزمانی می‌ماند تا واقعیت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.